Over wat iemands’ oogbewegingen jou kunnen vertellen, is al veel onzin geschreven.  Ook en niet in het minst door zogenaamde NLP-ers.  Dit verklaart waarom er ook zoveel studies succesvol kunnen aantonen dat deze beweringen nonsens zijn.  Waar de studies echter in de fout gaan is waar ze hun vaststelling over wat al fout was om te beginnen, veralgemenen naar alles wat NLP ons kan leren over onze oogbewegingen.

Onze ogen bewegen om verschillende redenen.  Om te beginnen, bewegen jouw ogen wanneer je naar een concreet onderwerp kijkt.  Iemand toont jou bijvoorbeeld een voorwerp, en jouw ogen richten zich naar het voorwerp om het te bekijken.

Ten tweede bewegen onze ogen ook mee wanneer we bepaalde bewegingen maken.  Wanneer je jouw hoofd zo ver mogelijk naar rechts draait, bijvoorbeeld, dan hebben jouw ogen meestal de neiging om ook helemaal naar rechts mee te draaien in plaats van recht vooruit ten opzicht van jouw gezichtsveld te blijven kijken.

De derde manier waarop de ogen bewegen, is om informatie op te halen of te creëren.  Licensed Master Trainer in NLP, Kathleen La Valle, noemt dit vaak ‘het licht aandoen in de juiste kamer’. Dit is het meest gekende beeld van oogbewegingen binnen NLP, en ook het meest betwiste.  We leggen even de standaardregels uit, zoals je ze in de meeste NLP boeken zult vinden:

Kijken de ogen naar boven rechts (standpunt van iemand die jou dit ziet doen), dan haal je beelden op uit het geheugen. (Vr)
Kijken de ogen naar boven links, dan creëer je nieuwe beelden. (Vc)
Kijken de ogen horizontaal naar rechts, dan haal je geluidsfragmenten op uit het geheugen. (Ar)
Kijken de ogen horizontaal naar links, dan creëer je nieuwe geluidsfragmenten. (Ac)
Kijken de ogen naar onder rechts, dan spreek je tegen jezelf. (Ad)
Kijken de ogen naar onder links, dan is er gevoel aan verbonden. (K)

Op deze oogbewegingen kunnen er uitzonderingen zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand linkshandig is, dan kan het zijn dat een deel of alle van deze oogbewegingen tegengesteld zijn. Met andere woorden, voor een aantal van deze signalen kan links dan rechts worden.  Het is dan ook zeer belangrijk om deze regels niet als een absolute wet aan te nemen, maar eerst even te testen hoe het precies zit voor jouw gesprekspartner.    

Op zich lijkt dit eenvoudig, maar hier begint het pas. Om te kunnen begrijpen hoe je dit toepast, gaan we door de stappen van wat er kan gebeuren wanneer je iemand een vraag stelt.

Stap 1: Je stelt iemand een vraag

Wanneer je een vraag stelt, kijk je naar jouw gesprekspartner; niet naar een blad waarvan je de vraag af leest. Als je de vraag afleest, is de kans groot dat je de reactie van jouw gesprekspartner gewoon gemist hebt tegen de tijd dat je opkijkt.

Stap 2: De vraag wordt verwerkt

Een vraag ga je op een of andere manier verwerken, en soms horen hier oogbewegingen bij.  Als iemand voor zichzelf een vraag moet herhalen om deze te kunnen beantwoorden, dan zal hij waarschijnlijk eerst steeds naar rechtsonder kijken vooraleer er iets anders gebeurt. 

Stap 3: De informatie wordt opgehaald

Als er voor jouw vraag informatie moet worden gecreëerd of opgehaald, dan zal je hier overeenkomstige oogbewegingen zien volgens de manier waarvoor NLP zo gekend is (bovenstaande derde manier). 

Er moet echter niet altijd informatie opgehaald worden:

- Wanneer de kennis in het onmiddellijke geheugen zit omdat we er dagelijks mee geconfronteerd worden, zoals bijvoorbeeld voor de meesten onder ons de kleur van de voordeur van het huis waar je woont.
- Wanneer de vraag recentelijk al eens eerder beantwoord werd, zowel expliciet als impliciet. Dus als iemand de vraag een 15 minuten eerder al gelezen heeft, is de kans klein dat de informatie nog moet worden  opgehaald.

Stap 4: Oogbewegingen om de vraag te beantwoorden

Om bepaalde vragen te beantwoorden zullen jouw ogen ook op een specifieke manier moeten bewegen:

- Voor sommige vragen moet je een beeld uit het geheugen oproepen en bekijken.  Bijvoorbeeld wanneer je iemand vraagt welke kleur van haar en ogen hun leraar of lerares van het eerste leerjaar had, dan moeten ze na de oogbeweging van stap 3, ook nog eens naar het beeld van die leraar of lerares kijken om de vraag te kunnen beantwoorden. Op zo’n momenten kijk je naar een ingebeeld onderwerp uit jouw geheugen en hier volgen de ogen het patroon alsof ze naar een echt onderwerp kijken.  In NLP taal hebben we het hier over submodaliteiten.

- Voor sommige vragen moet jouw gesprekspartner door een denkproces lopen.  Hier volgen de ogen opnieuw de derde manier.

Stap 5: Je krijgt een antwoord

Uiteindelijk krijg je hopelijk een antwoord op jouw vraag. En dit kan overlappend zijn met wat gebeurt in stap 4.

Wat kan er zoal mislopen?

Een eerste ding dat vaak misloopt is dat jouw gesprekpartner eventjes de ogen sluit, net op het moment dat de oogbeweging gebeurt. Dit kan zeer snel gebeuren en gezien worden als het even knipperen van de ogen. Als dat gebeurt, dan heb je niets gezien natuurlijk.

Soms bewegen de ogen zeer snel en zijn de bewegingen zeer klein.  Ook dan is de kans groot dat je de beweging niet gezien hebt.

Iets wat typisch misloopt in een studie is de volgende situatie:

Persoon A: “Wat is de kleur van uw voordeur?”
Als een reactie herhaalt persoon B de vraag in zijn hoofd, en kijkt daarbij naar rechtsonder.  Zonder verder nadenken volgt dan het antwoord.
Persoon B: “Blauw”
Verkeerde conclusie: “Kleur is visueel en de persoon keek naar onder, dus NLP klopt niet.”

Wanneer je de vragen vooraf aan de proefpersonen geeft, zoals onder andere in de meest recente studie van prof. Wiseman, dan zit het antwoord al in het onmiddellijke geheugen. Dan hoef je natuurlijk geen informatie op te halen en zul je ook geen oogbeweging voor het ophalen van informatie zien.  Bovendien ging de studie van Wiseman over de vraag of je met NLP oogbewegingen kon vaststellen of iemand liegt.  Het creëren van informatie heeft op zich niets met liegen te maken.  Het gebeurt vaak dat mensen informatie moeten creëren maar niet liegen, of informatie uit het geheugen ophalen en toch liegen.  Hij had zich veel geld kunnen besparen, door gewoon even na te vragen bij de Society of NLP of we achter deze bewering staan.  Het valt trouwens op dat ook in de studie van prof. Wiseman, net als in de meeste andere studies over oogbewegingen, meestal met jonge vrouwelijke studentes als proefpersonen gewerkt wordt.  Misschien moeten we ons vragen beginnen te stellen naar de echte reden waarom al die onderzoekers in de ogen van hun proefpersonen willen kijken …

Wil je meer weten? Kom naar een van onze NLP info-avonden.    

Heb jij er al ooit bij stilgestaan dat de vragen die jij stelt, een richting hebben?
Misschien stuur je jouw gesprekspartner af en toe wel eens met jouw vragen de verkeerde richting uit, zelfs dieper de problemen in.  Het is zo een beetje als wanneer iemand jou de weg vraagt en de aanwijzingen die je geeft stuurt hen in een totaal foute richting.

Daarom dit artikel, zodat je jouw coachees en gesprekspartners nog beter op weg kunt helpen!

In de NLP wereld hebben we een leidraad om vragen te stellen, die we het meta-model noemen.  Binnen dit meta-model stellen we vragen vanuit de verborgen patronen die wij als NLP practitioner herkennen in het taalgebruik van onze gesprekspartner.  Wanneer onze gesprekspartner een zin zegt zoals “ik kan niet tekenen” dan herkennen we daarin een veralgemening en overtuiging omwille van het gebruik van een ontkenning met een modale operator: “ik kan niet”.  Een mogelijke vraag die je vanuit het meta-model dan kan stellen is: “Is er dan niets wat je kunt tekenen?”.

Om die vraag te kunnen beantwoorden, zal jouw gesprekspartner op zoek gaan naar het antwoord, en daar zijn 4 richtingen mogelijk langs 2 grote assen:

Abstract versus specifiek

Een vraag naar criteria en waarden zoals “waarom is dat belangrijk?” brengt onze gesprekspartner naar een hoger abstractieniveau.  Een vraag naar details zoals “hoe ga je naar Parijs?” stuurt jouw gesprekspartner naar een meer specifiek niveau.  In ons bovenstaand voorbeeld brengen we met de vraag “Is er dan niets wat je kunt tekenen?” onze gesprekspartner dichter bij het specifieke om een concreet tegenvoorbeeld te kunnen vinden voor zijn overtuiging dat hij niet kan tekenen.

Intern versus extern

Intern betekent dat we onze gesprekspartner laten zoeken naar het antwoord binnen zijn kaart van de wereld.  Een vraag zoals “Hoe weet je dat?” laat jouw gesprekspartner zoeken binnen zijn of haar ervaringen, overtuigingen en waarden. Een vraag zoals “Wie zegt dat?” stuurt jouw gesprekspartner op zoek naar een antwoord in de externe wereld. In ons voorbeeld, laten we met onze vraag “Is er dan niets wat je kunt tekenen?” onze gesprekspartner naar de externe wereld kijken om een tegenvoorbeeld te vinden.  Binnen in zijn kaart is er immers “niets”.

De volgende lijst geeft een kort overzicht van enkele van de meta-model vragen startend van meer abstractie naar meer specifiek. In de linkerkolom staan de vragen die onze gesprekspartner buiten hun kaart sturen, in de rechterkolom de vragen die hen in hun kaart sturen.

Eenmaal je het systeem van richting door hebt, dan merk je dat je veel meer vrijheid hebt in het stellen van vragen.

Dr. Richard Bandler geeft vaak het voorbeeld waar een eenvoudige weglating benaderd wordt als gedachtenlezen bij jezelf:

Coachee: “Ik ben depressief”
Practitioner: “Hoe weet je dat?” (abstract en intern)

Andere mogelijkheden zijn om een verloren performatief te benaderen als een evaluatie of dus een vergelijkende weglating:

C: “Dit is belangrijk!”
P: “In vergelijking met wat?” (specifiek en extern)

Dit zijn slechts voorbeelden, en ik ben er zeker van dat wanneer je hiermee aan de slag gaat, dat je er nog veel meer zult vinden, ook in de andere meta-model taalpatronen.

Proficiat, je hebt het volledige artikel gelezen! Dan zal je wel al door hebben dat er nog meer is. Als je nog nooit een NLP training volgde, kom dan naar een van onze gratis info-sessies over NLP. Heb je al een NLP practitioner certificaat, dan ben je zeker welkom op een van onze NLP oefenavonden, of overweeg je misschien wel een NLP Master Practitioner.  Schrijf je in elk geval in op onze nieuwsbrief!   

Vele bedrijfscoaches gebruiken het GROW model (Goals, Reality, Options, Will) als coaching proces. GROW focust op de inhoud van een probleem of uitdaging, en legt de verantwoordelijkheid voor het vinden van oplossingen bij de coachee.  Daarom is GROW uitstekend als instrument in de relatie tussen lijnmanagers en hun medewerkers.  NLP (Neuro-Linguïstisch Programmeren) richt de aandacht op de onbewuste processen en communicatie met zichzelf en met anderen om zo de perceptie, het gedrag en overtuigingen bij zichzelf en bij anderen te veranderen.  Dit maakt NLP complementair aan het GROW model, maar wat zijn nu precies de verschillen?

De rol van een NLP coach verschilt van de rol van een coach in GROW.  De coach die werkt volgens het GROW model zal jou helpen om alles uit jezelf te halen wat erin zit, zeg maar ‘jouw motor zo goed mogelijk gebruiken’.  De NLP coach zal jou coachen om jouw onbewuste processen verbeteren, en om nieuwe aan te leren, om zo een ‘betere motor’ te verkrijgen. 

Daarom is de attitude in beide aanpakken verschillend.  Bij GROW is de richting om een cliënt te benaderen eerder rationeel en inhoudelijk. Bij NLP coaching gaat de aandacht naar de onderliggende onbewuste processen, zoals onder andere beslissingsprocessen, motivatieprocessen, de processen die ertoe leiden dat je jezelf stresseert, enzovoort. 

Dit betekent dat de laag waarop en de aanpak waarmee we werken verschillen.  In een GROW coaching sessie wordt een uitdaging of probleem inhoudelijk in kaart gebracht en met die inhoud wordt er gewerkt om zo de cliënt zelf een oplossing te laten vinden. In NLP coaching gaat de aandacht naar de onderliggende processen bij de cliënt om te begrijpen waar die goed of fout lopen, welke processen beter zouden kunnen en welke processen ontbreken om de nodige verandering bij de cliënt te bereiken. Onbewuste processen kunnen geoptimaliseerd worden en nieuwe processen kunnen aangeleerd worden zodat de cliënt in de toekomst efficiënter en effectiever resultaten behaalt. Dit is vergelijkbaar met het leren van optellen of vermenigvuldigen: eenmaal de bewerking in jouw hoofd zit, kun je die in allerlei mogelijke toekomstige situaties gebruiken.

Het is dan ook logisch dat er een ander coaching proces en andere coaching technieken gebruikt worden in NLP dan die welke in GROW toegepast worden.  Hier zijn enkele praktische voorbeelden.

1) Het coaching proces voor NLP is uitgebreider dan het GROW proces. Een NLP coaching sessie bevat naar het einde van de sessie een formele test van het coaching resultaat.  Daar waar in het GROW coaching model de coachee met de resultaten aan de slag moet na de sessie, gebeurt de verandering bij NLP tijdens de sessie in een onbewust proces wat onmiddellijk kan getest worden.  Is het resultaat van de test positief, dan biedt het NLP coaching proces in een laatste stap een soort "verzekering" zodat de impact van de coaching sessie zal blijven in de toekomst.

2) De definitie van de gewenste uitkomst (Goal) is veel meer gestructureerd en gericht bij NLP dan in het GROW model. Het NLP model richt zich immers specifiek op het snel veranderen van gedrag. Daarbij wordt ook veel impliciete aandacht besteed aan de 3 essentiële elementen die nodig zijn om te veranderen: de beslissing om te veranderen, de motivatie om te veranderen en de overtuiging dat de verandering mogelijk is. Dit alles vind je niet terug in het GROW model dat wat betreft Goal-setting vanuit het eenvoudiger SMART model vertrekt.

3) De methode van vraagstelling tijdens de Reality stap verschilt bij NLP. Dat is logisch omdat coaches in de GROW methode naar de inhoud van de probleemstelling vragen, terwijl de inhoud voor NLP meestal niet relevant is. De vragen in het NLP model zijn erop gericht de perceptie en mentale kaart bij de coachee bloot te leggen en te veranderen. Daarvoor biedt NLP een unieke methode van vraagstelling, het meta-model, die de nodige training en inzicht vraagt.

4) Daar waar GROW tijdens de Options stap uitgaat van de mogelijkheden die de coachee voor zichzelf ziet, biedt NLP de mogelijkheid aan de coach om effectief en zeer snel interventies met blijvend resultaat uit te voeren. Deze interventies kunnen zeer ver gaan, veel verder dan wat gebruikelijk is in bedrijfscoaching, maar in de bedrijfscontext wel vaak nuttig: veranderen van overtuigingen, overwinnen van angsten en fobieën, veranderen van perceptie, controle over emoties …

GROW is zeer waardevol als coaching methode in bedrijven in de relatie tussen lijnmanager en medewerker.  Maar als je de perceptie of het gedrag van jezelf en van jouw medewerkers wilt gaan veranderen, mensen wil gaan overtuigen van de nodige veranderingen in een bedrijf, … dan heb je meer nodig. En ook al ga je als manager niet noodzakelijk op de dieper liggende processen coachen bij jouw medewerkers, toch biedt de kennis van NLP veel voordelen zowel in zelfleiderschap als in het leiderschap tegenover anderen: meer inzicht in de interne en onbewuste processen van jezelf en anderen (beslissen, motivatie, creativiteit, stress, …), meer inzicht in de manier waarop mensen communiceren en meer inzicht in het gedrag van anderen.    

Ik weet niet of U zich kunt voorstellen hoe vredig het kruispunt erbij lag. Er naderde geen rode Ford Focus met aan het stuur een oudere imker, die nochtans nog goed bij zijn hoofd was. Op de achterbank zat geen passagier zijn tijd te investeren in het lezen van een boek in training. In de andere straat die bovendien niet op het kruispunt uit kwam, reed ondertussen geen Turkse vrouw in een olijfgroene Opel. Ik kan dan ook niet zeggen dat ik me afvroeg of Turken constant in Opel rond rijden. Kunt U zich het tafereel al inbeelden?

Ik wil U er graag bij vertellen dat spijtig genoeg geen van beide chauffeurs de andere aan een razende snelheid kon zien aansnellen in hun blinde haast. Geen van beide chauffeurs was immers niet afgeleid door een nietszeggend nieuwsbericht op de radio. Een frisse botsing was daarom hier echt niet onvermijdelijk.

Omdat we allemaal weten dat noch de oudere imker in de Ford Focus, die misschien wel wat bijziend was, noch de Turkse vrouw in de Opel elkaar opgemerkt hadden, werd het geluid van de gierende remmen niet gehoord. De beide wagens kwamen immers niet op hetzelfde moment uit de straten die niet op hetzelfde kruispunt uitkwamen, zodat ik niet kan vertellen of ze nu van links of van rechts op elkaar botsten. Ze konden de geweldige klap dan ook niet voelen, en er kwam ook geen applaus aan te pas. Op de straat lagen geen groene en rode brokstukken, geen gebroken spiegels en geen glasscherven. Bovendien kan ik niet zeggen dat niemand te veel gedronken had. En natuurlijk heeft niemand iets gezien, zoals gewoonlijk.

En omdat de airbags van beide wagens niet werkten, was niemand zwaar gewond. Zelfs niet de imker die er bij betrokken was, wist raad. Er was dan ook in geen van de wagens geen passagier met een boek op de schoot, die niet in training gekleed was. Ik zou dan ook nu geen training boeken, als ik U was. U zou niet te veel kunnen leren over de effecten van communicatie bij Uzelf en bij anderen over dingen die niet gebeurd zijn en andere.

Niemand belde de hulpdiensten, zodat er ook geen politie of ambulance met loeiende sirene kwamen opdagen. Er was immers niets gebeurd. De politie kon dan ook geen vaststellingen doen, want er waren geen dodelijke slachtoffers. En ik weet niet of U kunt vertellen of ze nu de Ford Focus of de Opel het meeste schade hadden. En voor de ambulanciers was het al veel te laat, geen MUG kwam eraan te pas. Niemand heeft het dan ook overleefd, het is altijd hetzelfde.

Het was een drukte van jewelste op het kruispunt met lange files toeterende wagens, en zelfs een ijskar. Totdat opeens een pientere knaap besefte dat er niets gebeurd was. Ik ga U dan ook niet vertellen dat er een agent die zo vriendelijk was als de buurvrouw van mevrouw Janssens, de mensen aanspoorde met de woorden: "Kunt U alsjeblieft doorrijden?” Niemand kon dan ook zijn weg verder zetten, wat voor iedereen goed uit kwam. En zo was niemand nog tevreden, maar dat kennen we.

Sinds men de regels voor het kruispunt niet veranderd heeft, is het geen doodlopende straat geworden, wat verdomd moeilijk is … maar niet onmogelijk! Zoiets doet je al eens nadenken, nietwaar?

PS: indien U zich afvraagt of we overdreven hebben met onze taalpatronen, dan kunnen we U enkel meer dan gelijk geven. Maar kun je ze ook allemaal identificeren? De patronen waar je naar op zoek kunt gaan zijn: fonologische ambiguïteiten, bereikambiguïteiten, negatieve opdrachten, conversationele postulaten, ingesloten opdrachten (embedded commands), ingesloten vragen (embedded questions), analoge markeringen, vooronderstellingen, overtredingen van selectie beperking en citaten. En vanzelfsprekend ook nog een rist inverse meta-model patronen.

We hebben 2 grote systemen die onze motivatie beïnvloeden, die we op verschillende manieren zien terug komen: straffen en belonen, de wortel en de stok, pijn en plezier, … Het idee is dat we in onze motivatie pijn proberen te vermijden en plezier proberen op te zoeken. Deze principes zien we steeds opnieuw opduiken in de verkoop, de marketing, overheidsprogramma’s, religies, …

Wat we ook zien is dat deze principes niet altijd lijken te werken zoals we verwachten, en wel om deze 2 minder bekende redenen:

·      Het systeem om pijn te vermijden werkt enkel naar behoren wanneer we ons goed voelen, vrij van angst, paniek en negatieve emoties.

·      Het systeem van belonen werkt het best wanneer we al getraind zijn in het beloond worden voor dezelfde taak binnen een redelijke termijn.

Daarom hebben we 3 sleutels nodig om onszelf optimaal te motiveren, die we in 3 stappen vrij eenvoudig kunnen bekomen.    

Stap 1: voel je goed

De controle van jouw emoties is een essentieel onderdeel om te vermijden domme dingen te doen. Wanneer stress, angst of paniek de kop opsteken, dan wordt het systeem dat jou in normale situaties weg houdt van pijn, ondermijnd.  Het is dan ook essentieel om jou goed te voelen en actief aan jezelf te werken om jouw emoties onder controle te houden.  Het is belangrijk om jezelf te bevrijden van angst, paniek, schuldgevoelens en alle andere onnodige bagage die je mee sleurt. Dit kan je leren in onze NLP opleidingen, of door met een van onze life coaches te werken.

Stap 2: breek projecten en grote taken in kleine stukken

Als je kunt kiezen voor een grote beloning over een langere periode of 2 kleinere beloningen in de halve periode, kies dan voor de kleinere.  Hoe langer de periode duurt vooraleer je jezelf beloont, hoe minder goed het beloningssysteem zal werken.

Stap 3: visualiseer de kleine stappen, inclusief de beloningen

Wanneer je de uitvoer van een taak visualiseert, en daarbij ook de beloning ervan visualiseert, dan train je eigenlijk jouw hersen om de taak uit te voeren omwille van de beloning.  De volgende keer dat de gelegenheid zich voor doet om deze taak uit te voeren zullen jouw hersenen jou een automatisch signaal geven dat er een beloning ligt te wachten en zetten ze jou aan om de taak uit te voeren.    

Het is zo belangrijk – en zo eenvoudig – om jezelf goed te voelen.  Voor sommigen is het juiste liedje in de ochtend reeds voldoende. Anderen hebben wat meer hulp nodig, en die is er. Sport, doe yoga, eet gezond, zorg voor jezelf … en ja, je kan ook naar een life coach gaan om jouw emoties onder controle te krijgen, of een van onze NLP trainingen volgen. Tot binnenkort!   

Op een van de fora die ik wel eens volg en waarop ik af en toe vragen beantwoord, las ik volgende vraag over het gebruik van hypnose in de reclame: “How much hypnosis is used in advertising?” Ik bedacht bij mezelf dat ik toch wel regelmatig technieken uit de wereld van hypnose en NLP in de radioreclames hoor. Interessant genoeg om even op onderzoek te gaan. Bij het eerste tijdschrift was het al prijs, met de volgende reclame voor een nieuw model van wagen van een bekend merk (merknaam en modelnaam heb ik even weggelaten).

(A)
Een bedrijfswagen die u niet alleen ongekend rijplezier bezorgt, maar ook fiscaal bijzonder aantrekkelijk is. Een utopie?

(B)
Niet met de nieuwe XYZ 9. Redenen genoeg om te kiezen voor deze 100% elektrische XYZ.

(C)
Ten eerste: de efficiënte XYZ eFjkl-technologie, die de wagen even dynamisch als innoverend maakt.
Ten tweede: zijn lage gebruikskost, meer bepaald op het vlak van energieverbruik en fiscaliteit. Dankzij de CO2-uitstoot van 0 g/km zijn de autokosten van de XYZ 9 voor 120% fiscaal aftrekbaar.
Ten derde: zijn vooruitstrevende technologieën die u verbinden met alle informatie die u nodig hebt.
En tot slot: de duurzaamheid van z’n ontwerp, materialen en productieproces.

(D)
Ontdek alle fiscale voordelen van de eerste 100% elektrische XYZ op www.xyz9.be/fiscaliteit

Zonder de tekst helemaal in detail te ontleden wil ik toch even uw aandacht vestigen op het gebruik van enkele relevante technieken uit de wereld van hypnose en NLP:
- Het maken van een keten van emoties
-  Het communiceren naar alle profielen van een meta-programma
- Het gebruik van taalpatronen
- Het gebruik van vaagheid

Het eerste wat direct opvalt, is de opeenvolging van ‘toestanden’ of emoties in deze reclame tekst. Deze ketens nemen de hand vast van de lezer om deze stap voor stap doorheen een opeenvolging van emoties te leiden naar een gewenste actie, in dit geval de website bezoeken:

(A) nieuwsgierigheid => (B) zekerheid => (C) verlangen opwekken => (D) actie

Meta-programma’s zijn onze voorkeuren die we hebben. Een voorbeeld van een meta-programma die we het ‘niveau van motivatie’ noemen, is onderverdeeld in “proactief” en “reactief”. Wanneer je enkel korte, krachtige zinnetjes gebruikt dan spreek je in jouw reclame enkel proactieve mensen aan. Gebruik je langere, meer passieve zinnen, dan spreek je meer reactieve mensen aan. De kunst is om in dezelfde tekst beide profielen aan te spreken zodat je een groter publiek bereikt. Specifiek in deze reclame:

Proactief: Een utopie? Niet met de nieuwe XYZ 9.
Reactief: de efficiënte XYZ eFjkl-technologie, die de wagen even dynamisch als innoverend maakt.

Het is vaak zinvol om deze meta-programma’s te plaatsen binnen de juiste schakel in de eerder genoemde keten van emoties.

(A) Mensen maak je nieuwsgierig door in te spelen op hun Criteria, in dit geval “rijplezier” en “fiscale aantrekkelijkheid”.  Dit zorgt voor een eerste kwalificatie, en mensen die hier niet in geïnteresseerd zijn, zullen ook niet verder lezen. De anderen maak je zo juist nieuwsgierig.

(B) Het metaprogramma ‘beslissingsfactoren’ (‘zelfde’ versus ‘verschillend’) heeft in het ene uiterste mensen die altijd hetzelfde willen, en in het andere uiterste zij die altijd iets nieuw of uniek willen. Deze fabrikant combineert beide door het ‘nieuw’ te noemen en ondertussen een gekende modelnaam voor de wagen te gebruiken, met andere woorden “nieuw, maar toch hetzelfde”.

(C) In dit stuk gebruikt de fabrikant het meta-programma van motivatierichting, met aan de ene zijde de personen die vooral focussen op wat ze niet willen (‘weg van’) versus zij die focussen op wat ze wel willen (‘ga naar’):

Weg van: gebruikskost, energieverbruik, CO2-uitstoot, autokosten
Ga naar: dynamisch, innoverend, vooruitstrevende technologie, duurzaamheid

Er zitten trouwens ook nog andere meta-programma’s in verstopt ...

Vooronderstellingen zijn zinnetjes waarin iets waar moet zijn om de zin te kunnen interpreteren. De constructie “niet alleen ..., maar ook ...” is er zo eentje. Alles wat in het stuk “niet alleen” komt, moet je voor waar aan nemen om het stuk van “maar ook” in overweging te kunnen nemen:  “niet alleen ongekend rijplezier bezorgt, maar ook fiscaal bijzonder aantrekkelijk”

Hetzelfde geldt voor “even ... als ...”, waarbij je voor de interpretatie het stuk na “als” voor waar aanneemt: “die de wagen even dynamisch als innoverend maakt”

Om het zinnetje “ontdek alle fiscale voordelen” te interpreteren, moet je aannemen dat er minstens één is.

Milton H. Erickson was een Amerikaanse psychiater en psychotherapeut, en een belangrijke grondlegger voor de moderne hypnose technieken.  Ook een aantal NLP technieken zijn gebaseerd op zijn werk. Milton was een meester in het gebruiken van vage taal om zijn cliënten in een toestand van trance te brengen. Een zin zoals deze geeft hier een idee van: “zijn vooruitstrevende technologieën die u verbinden met alle informatie die u nodig hebt” .. moet ik nog meer zeggen?

Zelfs al hebben we er niet alles uitgehaald – er zitten nog verschillende metaprogramma’s en taalpatronen in – geeft het toch een idee van wat het antwoord zou kunnen zijn op de vraag: “hoeveel hypnose en NLP wordt er gebruikt in reclame?”

Wil jij ook graag doorzien wat reclames op jou afsturen om er jou tegen te beschermen? Al deze technieken kun je bij ons leren. Kom naar onze volgende info-avond.

Braindrums biedt als eerste en enige instituut in België de door de Society of NLP™ erkende opleiding “Hypnotic Practitioner™” aan.  Hypnose is vaak nog een controversieel onderwerp en iedereen hoorde al wel eens de tegenargumenten voor hypnose: hypnose bestaat niet, hypnose is gevaarlijk, hypnose werkt niet, hypnose werkt enkel voor zwakke personen en goedgelovigen, en vooral “ik ben niet hypnotiseerbaar”. Vaak worden deze tegenstrijdige argumenten dan nog door dezelfde persoon gebruikt. De showhypnose die je bovendien op podia en TV ziet, helpt niet om een correct beeld te krijgen van de mogelijkheden die hypnose jou kan bieden.

Hypnose is elegante communicatie die ervoor zorgt dat uw cliënt of gesprekspartner zich in alle rust kan concentreren op één ding en niets anders. Er zijn tal van situaties waar dit nuttig kan zijn en het verschil kan maken.

In vele sporten kan zelfhypnose ervoor zorgen dat de speler een niveau van concentratie kan bereiken die de beslissende voorsprong geeft. Bij sporten zoals golf, boogschieten of geweerschieten zorgt de kalmte ervoor dat enkel de hole of het doel bestaat en niets anders. Die concentratie kan zo hoog liggen dat in de perceptie van de speler, het doel vele malen uitvergroot is, en dus moeilijker om te missen. Bij andere sporten zoals baseball, tennis of gevechtssporten, kan de verhoogde focus voor een andere tragere tijdsbeleving zorgen wat de speler een betere reactietijd geeft ten opzichte van de tegenstander.

Al sinds de negentiende eeuw – en lang daarvoor – wordt hypnose toegepast in de medische wereld als een middel voor pijncontrole en alternatief wanneer anesthesie niet mogelijk of voorhanden is. Vandaag wordt hypnose nog steeds toegepast als doeltreffend middel voor pijncontrole bijvoorbeeld bij pijnloze bevalling of als alternatief voor verdoving.

Hypnose is een doeltreffend instrument bij coaching, en is complementair aan NLP. Je kan hypnose gebruiken bij het creëren van nieuw gedrag, het verbeteren van talent, het veranderen van overtuigingen of het afleren van een oude gewoonte. Hypnose is een geweldig hulpmiddel om cliënten te leren zich te ontspannen en te concentreren.

We ontwikkelen in deze 5-daagse opleiding uw hypnose vaardigheden, om uw flexibiliteit als coach, als communicator en als hypnotiseur te vergroten. We leren U hypnose toepassen in verschillende contexten en we leren U te coachen met hypnose als instrument.

De volgende onderwerpen komen tijdens de 5 dagen aan bod en worden op praktische wijze aangeleerd:
Hypnose taalvaardigheden
Eenvoudige zowel als geavanceerde hypnose inducties
Snelle inducties
Niet-verbale inducties
Conversationele hypnose
Hypnose als instrument bij verandering, coaching en therapie
Fenomenen van diepe trance
Zelf-hypnose

Twee maal per jaar organiseren we de Hypnotic Practitioner, één maal in januari en één maal in augustus. Voor 2015 zijn de data alvast bekend:

Maandag 19 tot vrijdag 23 januari, te Aarschot, telkens van 9h30 tot 18h.

Maandag 3 tot vrijdag 7 augustus, te Aarschot, telkens van 9h30 tot 18h

Contacteer ons voor meer info en inschrijving.

Op 15 mei overleed oud-premier van België, Jean-Luc Dehaene. Ongeacht uw politieke voorkeur, kan men niet ontkennen dat de ‘loodgieter’ zeer sterk was in het geven van interviews en in het omzeilen van de vele vragen van journalisten. Antwoorden zoals “Geen commentaar” en “We zullen de problemen wel oplossen wanneer ze zich voordoen” blijven in ons collectief geheugen zitten.

Wij wilden graag weten of Jean-Luc Dehaene vaste patronen gebruikte, en of we die in het NLP model kunnen terug vinden. Daarom bekeken we enkele interviews met de oud-premier en we kwamen vrijwel onmiddellijk uit bij het herkaderen door middel van ‘sleight-of-mouth patronen’.

Herdefiniëren

Een eerste interview dat we bekeken was met Phara De Aguirre. Daarin vonden we het patroon om te herdefiniëren in terug:

Phara De Aguirre: „Hier op straat horen we voornamelijk ‚besparen’, daar horen we op regeringsvlak weinig van. Zijn er geen besparingen nodig?”

Jean-Luc Dehaene: „Wel, je moet je globaal deficit proberen onder controle te krijgen. (...)"

In dit patroon wordt een belangrijk woord vervangen door een ander woord of groep woorden maar met een verschillende implicatie. Besparen wordt hier in zijn geheel vervangen door ‘je globaal deficit proberen onder controle te krijgen’. Geef het beest een andere naam, en opeens klinkt het helemaal anders.

Veranderen van de grootte van het kader

Ook in het Eén-programma ‘De zevende dag’ was Jean-Luc Dehaene een regelmatige gast. Ivan De Vadder vergist zich in een cijfer, waar Jean-Luc handig gebruik van maakt:

Jean-Luc Dehaene: „Moest het maar met 200 miljoen zijn, ik zou zeggen dat is een realistisch plan, maar het is 200 miljard."

Bij dit patroon – veranderen van de grootte van het kader – her-evalueer je de stelling in een groter of kleiner tijdskader, een grotere of kleinere groep mensen of een groter of kleiner perspectief. In dit geval verandert Jean-Luc het perspectief met een factor 1000!

Hiërarchie van criteria

Deze keer wordt de premier geïnterviewd in het VTM journaal, door journalist Eddy Allcock, een week na het overlijden van koning Boudewijn.

Eddy Allcock: „Koning Albert II die heeft gisteren al een opgemerkte redevoering gehouden. Die redevoering, heeft hij die zelf gemaakt, of hoe gaat dat?”

Jean-Luc Dehaene: „Ook daar antwoord ik niet op. Dit is binnen de koning en zijn medewerkers dat dergelijke zaken geregeld worden. Belangrijker vind ik dat de koning effectief een rede heeft uitgesproken waar hij duidelijk stelling in genomen heeft en duidelijk heeft aangegeven dat hij de zaken in handen wil nemen en niet zomaar als een overgangsfiguur zal functioneren.”

Hier wordt een criterium of waarde die belangrijker is geïdentificeerd, en wordt de stelling opnieuw geëvalueerd tegen dat nieuwe criterium, namelijk dat de koning zijn functie op neemt. In een ander voorbeeld van hetzelfde patroon, stuurt Jean-Luc de journalist gewoon wandelen. Dit maal was het Ivan De Vadder, opnieuw in ‘De zevende dag’. Op een gevoelige vraag over het Vlaams Belang kreeg hij volgend antwoord:

Jean-Luc Dehaene: “Eerlijk gezegd, ge doet hier precies alsof dat het belangrijkste politieke probleem van de moment is, laat ons over andere dingen praten."

Ik weet dat er altijd zal kunnen gediscussieerd worden of deze voorbeelden wel exact de lading van deze patronen dekken, maar wat ik merk als je meerdere interviews bekijkt, is dat Jean-Luc Dehaene heel vaak dezelfde ‘sleight-of-mouth patronen’, ‘herdefiniëren’, ‘veranderen van de grootte van het kader’, en ‘hiërarchie van criteria’ gebruikt om een vraag van een journalist te herkaderen. Deze voorbeelden zijn geen losstaande gevallen.

Ik zeg niet dat de oud-premier dit bewust geleerd heeft, dat is moeilijk te achterhalen. Maar jij kunt wel leren om deze, en andere, taalpatronen te gebruiken om jouw taalvaardigheid te verhogen. Door jezelf het achterliggende systeem eigen te maken, kan jij in jouw eigen woorden dezelfde technieken toepassen in plaats van het na-apen door exact dezelfde bewoordingen te gebruiken (“geen commentaar” en “we zullen de problemen oplossen wanneer ze zich voordoen” hebben we al een paar keer te veel gehoord).

De sleight-of-mouth taalpatronen kun je leren tijdens onze Licensed Master Practitioner of NLP opleiding die start tijdens het eerste weekend van oktober 2014. De Licensed Master Practitioner opleiding is open voor al wie reeds een Licensed Practitioner of NLP training gevolgd heeft.

(foto: Michiel Hendryckx, Creative Commons license)

Van 4 tot 6 augustus 2014 organiseren we opnieuw onze Hypnose Playshop. We hebben zoveel grappige en boeiende filmfragmenten uit vorige hypnose trainingen dat we ze graag met U wilden delen in een filmpje.  Wil je meer weten over de Hypnose Playshop? Klik hier voor meer info.